Veel mensen denken dat onze hersenen na een bepaalde leeftijd min of meer “vaststaan”. Alsof je brein na je jeugd alleen nog maar achteruit kan gaan. Gelukkig klopt dat niet. Ons brein is namelijk verrassend flexibel. Dat vermogen noemen we neuroplasticiteit.
Het brein kan zich aanpassen
Neuroplasticiteit betekent dat onze hersenen zich kunnen aanpassen. Zenuwcellen kunnen nieuwe verbindingen maken, bestaande verbindingen versterken of juist verzwakken. Daardoor kunnen we nieuwe dingen leren, vaardigheden ontwikkelen en soms zelfs herstellen na schade aan het brein.
Elke ervaring – wat je doet, denkt of voelt – laat als het ware een spoor achter in het netwerk van hersencellen. Hoe vaker je iets doet, hoe sterker dat spoor wordt.
Waarom dit belangrijk is bij hersenklachten
Dit inzicht is extra belangrijk voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) of postcommotioneel syndroom (PCS). Na een hersenschudding of ander hersenletsel kunnen bepaalde functies minder goed werken, bijvoorbeeld aandacht, geheugen of informatieverwerking.
Neuroplasticiteit laat zien dat herstel mogelijk is. Door het brein op een goede manier te prikkelen, kunnen nieuwe verbindingen ontstaan en kunnen hersennetwerken zich opnieuw organiseren.
Bewegen helpt het brein
Beweging speelt hierbij een belangrijke rol. Als je beweegt, komen er stoffen vrij die de groei en het herstel van hersencellen ondersteunen. Ook verbetert de doorbloeding van de hersenen en ontstaan er nieuwe verbindingen tussen hersencellen.
Bewegen is dus niet alleen goed voor je lichaam, maar ook voor je leren, geheugen en concentratie.
Praktische toepassingen
Programma’s als NeuroRC als CogniTrain en Cognitieve Fitness maken bewust gebruik van deze principes. In deze programma’s en trainingen worden beweging en cognitieve uitdaging met elkaar gecombineerd.
Door fysieke inspanning te koppelen aan denk- en aandachtstaken krijgt het brein precies die prikkels die neuroplasticiteit kunnen stimuleren. Op die manier werken deelnemers niet alleen aan hun conditie, maar ook aan het herstellen en versterken van hun hersenfuncties.
Hoopvolle boodschap
Het belangrijkste nieuws is misschien wel dit: het brein blijft het hele leven veranderen. Door gerichte training en beweging kunnen we het herstel en functioneren van de hersenen ondersteunen.
Bewegen is dus niet alleen training voor het lichaam – het is ook training voor je brein.